Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Davaları

İçerik

• Usul Hukukunda Görev
  • Asliye Hukuk Mahkemeleri Hangi Davalara Bakar
  • Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi
• Davanın Görevsiz Mahkemede Açılmasının Sonuçları
  • Görevsizlik Kararından Sonra Yapılacaklar
    • Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi
  • Görev Uyuşmazlığı
• Dava Takibinde Avukatın Önemi

Usul Hukukunda Görev

Hukuk mahkemelerininGörevI, Hukuk Yargı Mercileri Kanunu (HMK) ilk maddelerinde tanımlanmıştır.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.

(HMK m.1)

Göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olması, mahkemelerin görev konusunu kendiliğinden incelemelerini mecburi kılar. Davanın tarafları, kendi aralarındaGörevli yargı merciiYi belirleyemez. Yine, önüne gelen davada kanunen görevsiz olan yargı mercii, davayı inceleyemez.

Bu nedenle davanın, kanunda belirtilen görevli mahkemede açılması, hak ve zaman kaybının önlenmesi bakımından büyük önem taşır.

Asliye Hukuk Yargı Mercileri Hangi Davalara Bakar

Asliye hukuk yargı mercileriNin görevi HMK 2. Maddesinde açıklanmıştır.

(1) Yasal Aşama konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli yargı mercii, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.
(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk yargı makamı diğer yasal aşama ve işler bakımından da görevlidir.

(HMK m.2)

Düzenlemeden de anlaşılacağı gibi,Asliye Hukuk Yargı MercileriGenelGörevli yargı merciiLerdir.Sulh Hukuk MahkemeleriniN görevine girmeyen tüm davalara bakmaya asliye hukuk yargı mercileri görevlidir.

Özel kanunlarla kurulmuş, ihtisas yargı mercileri de esasında Asliye Hukuk Yargı Makamı düzeyindedir. Ticaret yargı mercileri, tüketici yargı mercileri,Aile mahkemeleri,Iş yargı mercileri, fikri ve sınai haklar hukuk yargı mercileri özel ihtisas mahkemeleridir. Bu ihtisas mahkemelerinin bulunmadığı adliyelerde, bu mahkemelerin görev alanındaki davalar asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi

Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevTanımı HMK 4.

Maddesinde yapılmıştır. Düzenlemeye göre Sulh Hukuk Yargı Mercileri yasal aşama değerine bakılmaksızın;

• Kira ilişkisinDen doğan tahliye ve alacak davalar,
• Ortaklığın giderilmesiIle taşınır ve taşınmaz mal veyaHakların paylaştırılmasına Ilişkin davalar,
• Taşınır ve taşınmaz mallarDa, mülkiyete ilişkin olmayıp, zilyetliğin (elde bulundurma hakkının) korunmasına yönelik davalara bakmakla görevlidir.

Sayılan bu davalar yanında, yine HMK ve çeşitli kanunlarda Sulh Hukuk Hakimine verilen görevler mevcuttur. Örneğin Medeni Yasa hükümleri uyarınca sulh hukuk hakimliğiVesayetMakamıdır. Mirasçılık belgesi,Vasiyetnamenin açılması, terekenin tespiti ve korunmasına ilişkin davalarda Sulh Hukuk Hakimliği görevlidir.

Bunlar gibi sulh hukuk hakiminin görevlendirildiği işlerde de Sulh Hukuk Yargı Mercileri görevlidir.

Davanın Görevsiz Mahkemede Açılmasının Sonuçları

Yukarıda açıkladığımız gibi, görev konusu kamu düzenindendir. Mahkemeler, önlerine gelen yasal aşama ve işlerde öncelikle görevli olup olmadıklarını inceler. Görevsiz olduğu kanaatine varırsa dosyadaGörevsizlik hükmüVerir.

İlginizi Çekebilir:Gayrimenkul Davalarında Görev ve Yetki

Görevsizlik Kararından Sonra Yapılacaklar

Görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra iki hafta içerisinde taraflardan birisinin dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Bu talep, görevsizlik kararını veren mahkemeye yapılır.

Bu süre içerisinde taraflardan birisi, görevli mahkemeye gönderme talebinde bulunmazsa,Davanın açılmamış sayılmasıNa hüküm verilir.

Görevsizlik veya yetkisizlik hükmü verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu hüküm verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, (…)(1) süresi içinde yasa yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; yasa yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye başvurarak, yasal aşama dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde yasal aşama açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik hükmü veren mahkemece bu konuda resen hüküm verilir.

(HMK m. 20)

Bu durumda, görevsizlik hükmü vermiş olan yargı mercii dosyayı tekrar ele alarak, davanın açılmamış sayılması hükmü ile birlikte,Yargılama giderleri Konusunu da karara bağlar. Davanın açılmamış sayılması hâlinde, yargılama giderleri davacı üzerine yüklenir.

Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi

Taraflardan birisi, süresi içerisinde, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ederse, dosya görevli mahkemeye gönderilir. Görevli yargı mercii taraflara davetiye göndererek yargılamaya devam eder.

Görev Uyuşmazlığı

Görevsizlik hükmü ile dosya kendisine gönderilen yargı mercii de görevsizlik hükmü verebilir.

Bu durumda, dosya resen (talep aranmaksızın),Itilaf yargı makamıNe gönderilir. Üst derece yargı makamı olan itilaf yargı makamı, görevli mahkemenin hangisi olduğuna hüküm verir ve dosyayı, tespit edilen görevli mahkemeye gönderir. Itilaf yargı makamı kararları kesindir. Itilaf mahkemesince görevli olduğu tespit edilen yargı mercii, dosyada yeniden görevsizlik hükmü veremez ve yargılamaya devam eder.

İlginizi Çekebilir:Davada Yetkili Mahkeme

Yasal Aşama Takibinde Avukatın Önemi

Kanunlarda, istisnai bir kaç konu dışında, hiç bir davadaAvukatTutma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Ancak, davada büyük avantajı, usuli işlemlerde meydana gelecek eksik ve yanlışlardan kaçınmaktadır. Çünkü, davanın görevsiz mahkemede açılması gibi yapılacak usuli hatalar, büyük zaman ve bazen de hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle,En iyi avukatHizmetinin alınması büyük önem taşır.

AvukatHizmetleri alanında faaliyet yürütenAvukatlık büromuzA, her türlü yasal sorunda yasal destek için ulaşabilirsiniz.