Bireysel veya kurumsal olarak karşılaşılabilecek yasal itilaflarda hakların tam olarak bilinmesi, adil bir çözümün anahtarıdır. Bu yazımızda ilgili mevzuat detaylarını mercek altına alıyoruz.
KIDEM TAZMİNATI NEDİR?
Kıdem ödeneği, yasada belirtilen asgari bir çalışma süresini dolduran işçinin iş akdinin yine yasada sayılan nedenlerden biriyle son bulması halinde, işçiye veya mirasçılarına kıdemi ve ücreti dikkate alınarak ödenmesi gereken bir miktar paradır.
KIDEM TAZMİNATININ KOŞULLARI NELERDİR?
- İşçinin en az 1 yıllık kıdemi bulunması gerekir.
- İş akdi işveren vasıtasıyla ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışında bir nedenle feshedilmeli veya
- İşçi vasıtasıyla İş Kanunu madde 24 uyarınca “haklı nedenle” feshedilmelidir.
ASKERLİK NEDENİYLE FESİHTE KIDEM TAZMİNATI
İş Kanunu madde 14’e göre “ muvazzaf askerlik dolayısıyla” işçi vasıtasıyla feshedilmesi hâlinde iş akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatına hak kazanacağı hükmü mevcuttur. Yani işçi vasıtasıyla, askerlik hizmeti dolayısıyla iş akdinin feshinde kıdem ödeneği alacağını alma hakkı vardır.
FESİH TARİHİ İLE ASKERE GİTME TARİHİ ARASINDA EN FAZLA NE KADARLIK BİR SÜRE BULUNABİLİR ?
İş akdi, işçi vasıtasıyla muvazzaf askerlik nedeniyle feshedilirse ancak aradan uzun bir süre geçmesine rağmen işçi askere gitmemişse, sözleşmeyi askerlik amacıyla bozup bozmadığının araştırılması gerekecektir.
Bu konuda kesin bir süre olmamakla birlikte, aradaki sürenin makul bir süre olması gerektiği açıktır. Benzer bir davada Yargıtay davacının işten ayrıldıktan 14 ay sonra askere gitmesi nedeniyle, sözleşmenin askerlik nedeniyle bozulmadığını dolayısıyla işçinin kıdem tazminatına hak kazanamayacağına hükmetmiştir.
MUVAZZAF ASKERLİK DIŞINDA SİLAH ALTINA ALINMADA VAZIYET NEDİR?
İş Kanunu madde 31’e göre “muvazzaf askerlik ödevi dışında” manevra yada başka bir nedenle silah altına alınan işçinin iş sözleşmesi 2 ay ( ve çalıştığı her tam yıl için bu süreye 2 gün eklenir ancak her halükarda 90 günü geçemez) (2 ay- 90 gün) süre ile askıda kalacaktır.
İş sözleşmesinin askıda kaldığı süre içerisinde kıdem ödeneği ödemesi bahsi geçen olmaz ancak askı süresinin geçmesi ile birlikte sözleşme işveren vasıtasıyla feshedilmiş sayılacağından (İş K.31/1) bu vaziyette işçi (kıdemi 1 yılı aşmışsa) kıdem tazminatına hak kazanır.
İŞÇİ BİLDİRİM SÜRELERİNE UYMAK ZORUNDA MIDIR?
Muvazzaf askerlik nedeniyle iş akdinin işçi vasıtasıyla feshedilmesi hâlinde işçinin bildirim sürelerine uyup uymayacağı ve uymadığı takdirde ihbar ödeneği ödemek zorunda kalıp kalmayacağı konusunda öğretide görüş birliği yoktur.
Ancak Yargıtay’ın yerleşmiş içtihadına göre işçinin bahsi geçen vaziyette bildirim sürelerine uymaksızın iş akdini feshedebileceği yönündedir.
Yasal itilaflar hak kayıplarına yol açabileceğinden, davaların uzman bir en uygun çözüm yollarını sunacaktır.