Soylu Ocak 19, 2025 Yabancılar Hukuku
Almanya’da Bulunanlar için Türkiye’de Mirasçılık Belgesi *2025
Son Güncellenme Tarihi: Ocak 21, 2025
Almanya’da yaşayan Türk vatandaşlarının veya Türkiye’de mal varlığı bulunan Alman vatandaşlarının vefatı hâlinde,Mirasçılık belgesiYa da diğer adıylaVeraset ilamıAlınması önemli bir yasal süreçtir. Bu aşama, iki ülke arasındakiYasal ilişkilerVe farklı yasal düzenlemeler nedeniyle karmaşık olabilmektedir.
ÖzellikleYabancılık unsuruIçeren durumlarda, doğru adımların atılması ve gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır. Yurtdışında yaşayanMirasçılarınHaklarını korumak ve miras işlemlerini sorunsuz tamamlamak için izlenmesi gereken prosedürler vardır.
Bu yazımızda, Almanya’da vefat hâlinde Türkiye’den mirasçılık belgesi almanın tüm aşamalarını ve dikkat edilmesi gereken hususları ele alacağız.
Mirasçılık Belgesi ve Önemi
Mirasçılık belgesi, bir kişinin vefatından sonra yasal veya atanmışMirasçılarınıGösteren resmi bir belgedir. Bu belge, ölen kişinin (murisin) geride bıraktığı mal varlığı üzerindeHak sahipliğiniIspatlayan en önemli yasal dökümanlardan biridir.
Mirasçılık belgesi olmadan, mirasçıların miras konusu mallar üzerinde herhangi birTasarrufIşlemi yapması mümkün değildir.
ÖzellikleBankalar,Tapu müdürlükleriVeResmi kurumlarNezdinde yapılacak işlemlerde bu belgenin ibrazı mecburidir.
Almanya-Türkiye Arası Miras İşlemlerinin Özellikleri
Almanya’da vefat eden bir kişinin Türkiye’deki malvarlığına ilişkin mirasçılık belgesi alınması, iki ülke arasındakiYasal ilişkilerNedeniyle özel bir önem taşır. Bu aşama, 1929 yılında imzalananTürk-Alman Konsolosluk AnlaşmasıVeMilletlerarası Özel HukukHükümlerine göre yürütülür.
Türkiye’de bulunanTaşınmaz mallarIçin Türk hukuku uygulanırken,Taşınır mallarIçin ölen kişinin milli hukuku esas alınır. Mirasçıların6 ayIçerisinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermeleri gerekmektedir.
Yasal Dayanak
1. Uluslararası Anlaşmalar
A.
Türkiye-Almanya Arasındaki Konsolosluk Anlaşmaları
Türkiye ile Almanya arasındaki miras hukukuna ilişkin temel düzenleme,1929 günlü Konsolosluk Anlaşması‘dır. Bu anlaşma, iki ülke vatandaşlarının karşılıklı olarak miras haklarının korunmasını amaçlar.
Anlaşma kapsamında, her iki ülkenin konsolosluk görevlileri kendi vatandaşlarınınMiras haklarınıKorumak ve takip etmekle yetkilendirilmiştir. ÖzellikleÖlüm ihbarı,Tereke tespitiVeMirasçılık belgesiGibi konularda konsolosluklar aracılığıyla işlem yapılabilmektedir.
B. Milletlerarası Özel Hukuk Düzenlemeleri
5718 sayılıMilletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Yasa‘un 22.
Maddesi, miras konusundaki temel prensipleri belirler. Bu maddeye göre miras, ölen kişininMilli hukukunaTabidir. Ancak Türkiye’de bulunan taşınmaz mallar içinTürk hukukuUygulanır.
Bu düzenleme gereği, Almanya’da vefat eden bir Türk vatandaşının taşınır malları için Türk hukuku, Almanya’da yaşayan bir Alman vatandaşının Türkiye’deki taşınmazları için ise Türk hukuku uygulanacaktır. Mirasçılık belgesi düzenlenirken, noterlerin veya mahkemelerin bu ayrıma dikkat etmesi gerekmektedir.
2.
İç Hukuk Düzenlemeleri
A. Türk Medeni Kanunu Hükümleri
Türk Medeni Kanunu‘nun 598. Maddesi, mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin temel düzenlemeyi içerir. Bu maddeye göreSulh hukuk yargı makamı, mirasçılık sıfatını kendiliğinden araştırarak mirasçılık belgesi düzenler.14 Nisan 2011Tarihine kadar mirasçılık belgesi sadece sulh hukuk mahkemelerinden alınabiliyorken, bu tarihten sonra yapılan değişiklikle noterlere de bu yetki verilmiştir.
Medeni Yasa ayrıcaYasal mirasçılıkVeAtanmış mirasçılıkAyrımını da düzenleyerek, kimlerin hangi şartlarda mirasçı olabileceğini belirler.
B. Noterlik Kanunu Düzenlemeleri
Noterlik Kanunu‘na eklenen 71/A, 71/B ve 71/C maddeleri, noterlerin mirasçılık belgesi düzenleme yetkisini ve usulünü belirler. Bu düzenlemelere göre noterler, sadeceTürk vatandaşlarıIçin ve yalnızcaYasal mirasçılıkHâlinde mirasçılık belgesi düzenleyebilir. Yabancılık unsuru içeren veyaYargılamayı gerektirenDurumlarda noterler mirasçılık belgesi düzenleyemez.
C.
Tapu Kanunu Hükümleri
Tapu Kanunu‘nun 35. Maddesi, yabancıların Türkiye’deki taşınmazlar üzerindeki miras haklarını düzenler. Bu maddeye göre,Karşılıklılık koşuluAranarak, yabancı ülke vatandaşlarınınYasal mirasYoluyla taşınmaz edinebilmeleri mümkündür. Ancak edinilen taşınmazların toplam alanı30 hektarıGeçemez.
Ayrıca yasanın 37. Maddesi, yabancıların intikal işlemlerinin hangi belgelere dayanılarak yapılacağını belirler.
Mirasçılık Belgesi Başvuru Süreci
1. Yetkili Kurumlar
A. Sulh Hukuk Yargı Mercileri
Sulh hukuk yargı mercileri, mirasçılık belgesi düzenlenmesinde en geniş yetkiye sahip kurumlardır.
Mahkemeler, hemYasal mirasçılıkHem deAtanmış mirasçılıkDurumlarında belge düzenleyebilir. Özellikle yabancılık unsuru içeren veya itilaf bulunan durumlarda başvurulması gereken tek mercidir. Sulh hukuk yargı makamı, mirasçılık belgesi talebini kendiliğinden araştırma yetkisine sahiptir ve gerektiğindeTanık dinleme,Bilirkişi incelemesiYaptırma gibi geniş yetkileri kullanabilir.
B. Noterler
Noterlik Kanunu‘na göre noterler, sadece belirli şartlar altında mirasçılık belgesi düzenleyebilirler.
Noterlerin mirasçılık belgesi düzenleyebilmesi için başvuru sahibininTürk vatandaşıOlması ve talep edilen belgeninYasal mirasçılıkDurumuna ilişkin olması gerekir.
Ayrıca belgenin düzenlenmesi için yargılama gerekmemeli ve nüfus kayıtları yeterli olmalıdır. Noterlerde belge düzenleme yetkisi sadeceNoter,Hukuk fakültesi mezunu personelVeyaNoter stajyeriTarafından kullanılabilir.
C. Konsolosluklar
Türkiye CumhuriyetiKonsoloslukları, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları için önemli bir başvuru noktasıdır. Ancak konsoloslukların kendileri mirasçılık belgesi düzenleme yetkisine sahip değildir.
Konsolosluklar, mirasçılık belgesi alma sürecindeAracı kurumOlarak görev yapar.
Özellikle belgelerin tercümesi,ApostilIşlemleri veYurt dışı tebligatGibi konularda yardımcı olurlar. Ayrıca konsolosluklar, mirasçılık belgesi için gerekli olanVekaletnameDüzenleme yetkisine de sahiptir.
2. Gerekli Belgeler
- Ölüm belgesi ve tercümesi: Almanya’da düzenlenen ölüm belgesinin aslı ve yeminli tercüman tarafından yapılmış Türkçe tercümesi gereklidir. Bu belgenin üzerindeapostil şerhibulunmalıdır.
Belgenin düzenlenme tarihinin6 aydanEski olmaması tercih edilir.
- Nüfus kayıt örnekleri: Miras bırakanın ve mirasçıların güncelTam tekmil vukuatlı nüfus kayıt örnekleriGereklidir. Bu belgeler murisin tüm medeni hal değişikliklerini ve aile bağlarını göstermelidir. Almanya’da ikamet eden mirasçılar içinYerleşim yeri belgesi(Anmeldebescheinigung) de istenebilir.
- Vekaletname: Başvuru bir vekil aracılığıyla yapılacaksa, özel olarak mirasçılık belgesi alma yetkisini içeren ve usulüne uygun düzenlenmişNoter onaylı vekaletnameSunulmalıdır.
- Kimlik belgeleri: Başvuru sahibinin geçerliKimlikVeyaPasaportFotokopisi, yabancı mirasçılar içinMavi kartÖrneği gereklidir.
- Vergi ilişik kesme belgesi: Özellikle taşınmaz mallar söz konusu olduğunda,Veraset ve intikal vergisiIle ilgili işlemlerin tamamlandığını gösteren belge istenebilir.
- Vasiyetname varsa ilgili belgeler: Eğer miras bırakan bir vasiyetname bırakmışsa, bu vasiyetnamenin aslı veya mahkemece onaylı örneği ve varsa açılış tutanağı sunulmalıdır.
3. Başvuru Usulü
A.
Başvuru Yapılabilecek Yerler
Mirasçılık belgesi başvurusu, murisinSon yerleşim yeriSulh hukuk mahkemesinde yapılabilir. Eğer muris yurt dışında yerleşik ise, Türkiye’deki son yerleşim yeri yargı makamı yetkilidir.
Notere yapılacak başvurularda ise herhangi birYetki sınırlamasıYoktur. Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları, bulundukları yerdekiTürk konsolosluklarınaDa başvurarak işlemlerini başlatabilirler. Konsolosluklar aracılığıyla alınan belgeler ve yapılan işlemler, Türkiye’deki yetkili makamlara iletilir.
B.
Başvuru Şekli
Mirasçılık belgesi başvurusu yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Mahkemeye yapılan başvurularda dilekçe ile talep esastır. Dilekçede murisinKimlik bilgileri,Ölüm tarihi, bilinenMirasçıların isimleriVe varsaVasiyetnameBilgileri yer almalıdır.
Noter başvurularında ise sözlü talep yeterlidir, ancak bu talep tutanağa geçirilir. Başvuru sırasında gerekli tüm belgeler eksiksiz olarak sunulmalıdır.
C.
Harç ve Masraflar
Mirasçılık belgesi alınması için belirliHarç ve masraflarınÖdenmesi gerekir. Yargı Mercii başvurularındaBaşvuru harcıVeHüküm harcıOlmak üzere iki aşamalı harç ödenir. Noter başvurularında iseIşlem ücreti,Değerli kağıt bedeliVe yapılacak sorgulamalar için ayrı ücretler söz konusudur. Apostil ve tercüme işlemleri için de ek masraflar gerekebilir.
Noterlerde alınan mirasçılık belgesi, mahkemelerden alınana göre genellikle daha masraflıdır ancak daha hızlı sonuçlanır.
Özel Durumlar
1. Çifte Vatandaşlık Durumu
A. Mavi Kart Sahipleri
Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından ayrılan kişiler,Mavi kartSahibi olarak özel bir statüye sahiptir. Bu kişiler,TVK m. 28Kapsamında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan istisnalar dışında aynen yararlanmaya devam ederler.
Ancak mavi kart sahipleri için mirasçılık belgesi sürecinde bazı özellikler vardır.
Bu kişiler noterlerden değil, yalnızcaSulh hukuk mahkemelerindenMirasçılık belgesi alabilirler. Çünkü bu vaziyetYabancılık unsuruIçermekte ve yargılama gerektirmektedir.
B. Çifte Vatandaşların Durumu
Hem Türk hem de Alman vatandaşlığına sahip kişilerin mirasçılık belgesi alması hâlinde, her iki ülkenin de hukuk sistemleri devreye girer. Çifte vatandaşlar, Türkiye’dekiTaşınmaz mallarIçin Türk hukukuna tabi olurken,Taşınır mallarIçin murisin son vatandaşlığının hukuku uygulanır.
Çifte vatandaşların mirasçılık belgesi başvuruları, yalnızcaSulh hukuk mahkemelerinceDeğerlendirilir.
Noterler, çifte vatandaşlık hâlinde mirasçılık belgesi düzenleyemezler çünkü bu vaziyetYabancılık unsuruTaşır ve özel bir inceleme gerektirir.
2. Vasiyetname Varlığı
A. Almanya’da Düzenlenen Vasiyetnamelerin Etkisi
Almanya’da düzenlenen vasiyetnamelerin Türkiye’de hüküm doğurabilmesi için bazı özel şartlar gerekir.Lahey SözleşmesiGereğince, şekil şartlarına uygun olarak düzenlenen vasiyetnameler her iki ülkede de geçerli kabul edilir.
Ancak vasiyetnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için öncelikleApostil şerhiAlınması veYeminli tercümanTarafından Türkçeye çevrilmesi gereklidir. Almanya’da açılan vasiyetnamelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için, Alman mahkemesinin vasiyetnameyi açış kararının Türk mahkemelerinceTanınmasıGerekir.
B.
Vasiyetname Varken Mirasçılık Belgesi Alma Süreci
Vasiyetname varken mirasçılık belgesi almanın özel bir prosedürü vardır. Öncelikle vasiyetnameninSulh hukuk mahkemesinceAçılması gerekir. Vasiyetnamenin açılmasından sonra ilgililere tebligat yapılır ve1 ayIçinde itiraz edilmezse vasiyetname kesinleşir. Bu vaziyette mirasçılık belgesi, vasiyetname hükümlerine göre düzenlenir.
Vasiyetnameye itiraz edilirse, öncelikle bu uyuşmazlığın çözülmesi beklenir.
Noter, vasiyetname olan durumlarda mirasçılık belgesi düzenleyemez çünkü bu vaziyetYargılamaGerektirir. Vasiyetname varken mirasçılık belgesi alma süreci yalnızcaSulh hukuk yargı makamıAracılığıyla yürütülebilir.
3. Taşınmaz Mallar
A. Türkiye’deki Taşınmazların Durumu
Türkiye’deki taşınmazların miras yoluyla intikali, her zamanTürk hukukunaTabidir.
Bu kural, miras bırakanın vatandaşlığına bakılmaksızın uygulanır.Tapu Kanunu‘nun 35. Maddesi gereğince, yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşı olmaları gerekir. Edinilecek taşınmazların toplam alanı30 hektarıGeçemez. Yasal miras yoluyla bu sınırı aşan taşınmaz edinimlerinde, fazla kısım içinMaliye BakanlığıTarafından verilen süre içindeTasfiyeIşlemi yapılması gerekir.
B.
Yabancılık Unsuru İçeren Miras İşlemleri
Yabancılık unsuru içeren miras işlemlerinde,5718 sayılı MÖHUKHükümleri uygulanır. Taşınmazlar için Türk hukuku uygulanırken, taşınırlar için murisinMilli hukukuEsas alınır.
Yabancı mirasçıların Türkiye’deki taşınmazlar için mirasçılık belgesi alması hâlinde, bu işlem yalnızcaSulh hukuk yargı mercileriTarafından yapılabilir. Yargı Mercii, yabancı mirasçının taşınmaz edinme ehliyetini ve kanuni sınırlamaları kendiliğinden araştırır.
Ayrıca yabancı ülke makamlarından alınan mirasçılık belgelerinin Türkiye’de kullanılabilmesi için, Türk mahkemelerinceTanınmasıVeyaTenfiziGerekir.
Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri
1. Sık Karşılaşılan Sorunlar
A.
Belgelerin Temini
Almanya’da vefat eden kişilere ait belgelerin temini önemli sorunlardan biridir. ÖzellikleÖlüm belgesiVeIkametgah kayıtlarıGibi resmi belgelerin Alman makamlarından alınması zaman alabilmektedir.
Bazı durumlarda murisin Türkiye’deki eskiNüfus kayıtlarınaUlaşmak da zorluk yaratabilir. Ayrıca miras bırakanın Almanya’da düzenlediği bir vasiyetname varsa, bunun varlığından Türkiye’deki mirasçıların haberdar olmaması ciddi sorunlara yol açabilmektedir.
B. Tercüme ve Apostil İşlemleri
Almanya’dan alınan belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için gerekli olanTercümeVeApostilIşlemleri hem maliyetli hem de zaman alıcıdır.
Her belgeninYeminli tercümanTarafından Türkçeye çevrilmesi ve apostil şerhi alması gerekmektedir.
Bazı durumlarda tercümelerin eksik veya hatalı olması nedeniyle belgeler kabul edilmemekte ve işlemler uzamaktadır. Ayrıca belgelerinKonsolosluk onayıGerektirdiği vaziyetler da süreci yavaşlatmaktadır.
C. Aşama Uzunluğu
Mirasçılık belgesi alma süreci, özellikle yabancılık unsuru içeren durumlarda oldukça uzun sürebilmektedir.Yargı Mercii sürecininUzunluğu, belgelerin temini için geçen süre veUluslararası yazışmalarNedeniyle işlemler aylarca sürebilmektedir.
Özellikle vasiyetname varsa veya mirasçılar arasındaAnlaşmazlıkSöz konusuysa, aşama daha da uzayabilmektedir.Veraset ve intikal vergisiIşlemlerinin tamamlanması için beklenen süreler de toplam işlem süresini artırmaktadır.
2. Pratik Çözüm Önerileri
A.
Önceden Alınabilecek Önlemler
Mirasçılık belgesi alma sürecinde yaşanabilecek sorunları en aza indirmek için önceden bazı hazırlıklar yapılabilir. Özellikle yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarınınNüfus kayıtlarınıGüncel tutmaları ve önemli belgelerini düzenli olarak saklamaları önemlidir.
Almanya’da düzenlenen vasiyetname varsa, bunun bir örneğinin Türkiye’dekiNoterVeyaMahkemelereTescil ettirilmesi faydalı olacaktır. Ayrıca tüm aile bireylerininKimlik bilgileriVeAdres kayıtlarınınGüncel tutulması, sürecin hızlanmasına yardımcı olur.
B. Sürecin Hızlandırılması İçin Öneriler
Mirasçılık belgesi alma sürecini hızlandırmak için bazı pratik adımlar atılabilir.
Gerekli tüm belgelerin önceden ve eksiksiz hazırlanması,TercümeVeApostilIşlemlerinin topluca yaptırılması süreyi kısaltacaktır.
Yurtdışında yaşayan mirasçılar içinVekaletnameDüzenlenerek Türkiye’deki işlemlerin tek elden yürütülmesi sağlanabilir.KonsolosluklarIle önceden irtibata geçilerek gerekli belgelerin neler olduğu öğrenilebilir.
Sonuç ve Öneriler
Genel Değerlendirme
Almanya’da vefat eden kişilerin Türkiye’deki mirasçılık belgesi alma süreci,Uluslararası özel hukukKuralları çerçevesinde yürütülen karmaşık bir prosedürdür. Bu aşamada hem Türk hem de Alman hukuk sistemlerinin dikkate alınması gerekir.
Her iki ülkenin de kendine özgüYasal düzenlemeleriVeBürokratik işlemleriVardır. Mirasçılık belgesi alınmasında özellikleYabancılık unsuruIçeren durumların varlığı, sürecin daha dikkatli yönetilmesini gerektirir.
Önemli Noktaların Özeti
Mirasçılık belgesi alma sürecinin başarılı bir şekilde tamamlanması için bazı kritik noktaların göz önünde bulundurulması gerekir. ÖncelikleYetkiKonusunun doğru belirlenmesi önemlidir – yabancılık unsuru içeren durumlarda sadeceSulh hukuk yargı mercileriYetkilidir.
Belgelerin tercümesi ve apostil işlemlerinin usulüne uygun yapılması, sürecin aksamadan ilerlemesini sağlar.Veraset ve intikal vergisiYükümlülüklerinin6 ayIçinde yerine getirilmesi ve varsa vasiyetname ile ilgili işlemlerin tamamlanması da önemli aşamalardır.
Mirasçılara Tavsiyeler
Süreci başlatmadan önce tüm gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir.
Mirasçıların, Türkiye’deki işlemleri takip edecek birTemsilciBelirlemesi ve gerekliVekaletnameleriDüzenlemesi faydalı olacaktır.
Özellikle karmaşık durumlardaYasal danışmanlıkAlınması, olası hataların önlenmesine yardımcı olur. Miras bırakanın Türkiye’deki mal varlığının önceden tespit edilmesi ve gerekliVergi planlamasınınYapılması da sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.
Uzman Desteği Alma Gerekliliği
Uluslararası miras hukuku oldukça karmaşık bir alandır ve profesyonel destek almadan işlemleri yürütmek zordur. Bu noktadaHukuk bürolarıVeUzman avukatlardanDestek almak, sürecin doğru ve hızlı ilerlemesini sağlar.
Özellikle, Almanya-Türkiye arası miras hukuku alanında tecrübesiyle, mirasçılık belgesi alma sürecinde danışmanlık hizmeti vermektedir. Bünyesinde bulunanAlmanca bilen hukukçularVe yurtdışı bağlantıları sayesinde, tüm süreci profesyonel bir şekilde yönetmektedir.
Bu konuda daha fazla yardım veya danışmanlık için bizimleiletişimegeçebilirsiniz.
Almanya’da Vefat Sonrası Mirasçılık Belgesi Nasıl Alınır?