Boşanma, kanunda belirtilen şartlar altında iki tarafın evliliklerini sonlandırmasıdır. Boşanmalar iki ana kategoriye ayrılır: çekişmeli ve anlaşmalı.
Çekişmeli boşanma davaları, eşlerin boşanmaya ilişkin konularda anlaşamadığı durumlarda açılır. Bu durumda, mahkeme tarafların argümanlarını değerlendirir ve boşanma kararı verir.
Boşanma Sebepleri
Çekişmeli boşanmada, davacı eşin evlilik birliğinin sona ermesini gerektiren sebepler sunması gerekir. Bu sebepler genel veya özel olarak sınıflandırılır.
Genel Boşanma Sebepleri
Genel sebepler, ortak hayatın temelinden sarsılmış olması ve bu durumun yeniden kurulamayacağı durumlarda geçerlidir.
Eşler arasındaki ciddi ve şiddetli bir geçimsizlik, evlilik birliğinin temelini sarsmış sayılır.
Özel Boşanma Sebepleri
Özel sebepler, kanunda belirtilen beş kategoriye ayrılmıştır:
- Zina
- Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış
- Suç İşleme veya Haysiyetsiz Hayat Sürme
- Terk
- Akıl Hastalığı
Çekişmeli Boşanma ve Evlilik Birliğinin Sarsılması
Eşlerden biri, evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğunu iddia ederek boşanma davası açabilir. Bu durumda, hakimin boşanmaya hüküm verebilmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekir: Evlilik birliği temelinden sarsılmış olmalı ve ortak hayat çekilemez hale gelmiş olmalıdır.
Çekişmeli Boşanma ve Ortak Hayatın Yeniden Kurulamaması
Kanuna göre, boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış olan davanın reddine hüküm verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak üç yıl geçmesi halinde; her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulmamışsa evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılmaktadır. Bu durumda eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya hüküm verilebilmektedir.
Çekişmeli Boşanma ve Zina
Zina, eşlerden birinin üçüncü bir kişi ile cinsel ilişkide bulunmasıdır. Ancak cinsel ilişkide bulunulan üçüncü kişi karşı cinsten olmalıdır.
Eşin, eşcinsel bir ilişki yaşaması zina olarak değil; onur kırıcı davranış, haysiyetsiz hayat sürme veya evlilik birliğinin sarsılması olarak ileri sürülebilmektedir.
Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış
Eşlerden biri diğerinin hayatını sona erdirmeye yönelik gerçekleştirdiği davranışlar hayata kast olarak kabul edilir. Pek kötü davranış ise eşe yapılan eziyetler, eşin bedensel ve ruhsal sağlığını tehlikeye düşüren davranışlardır.
Suç İşleme veya Haysiyetsiz Hayat Sürme
Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eş için beklenemezse; bu eş boşanma davası açabilmektedir.
Terk
Eşlerden biri ortak hayata devam etmemek üzere ortak konuttan ayrılarak diğer eşi bırakıp gitmesi veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmemesi üzerine terk fiili gerçekleşir. Terk fiili haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Ayrıca terk fiili evlilik birliğinden doğan sorumlulukları yerine getirmemek amacıyla gerçekleştirilmelidir.
Akıl Hastalığı
Eşlerden biri akıl hastası ise ve bu nedenle ortak hayat diğer eş için çekilmez hale gelmişse; bu sebebe dayanılarak boşanma davası açılabilmektedir.
Bu durumda, akıl hastalığının geçmesine olanak bulunmamalıdır. Ayrıca bu durum resmi bir sağlık kurulu raporuyla tespit edilmelidir.