Türkiye sınırları içerisinde yer alan malvarlıklarının, Türk vatandaşı olmayan kişilere miras yoluyla geçişi, uluslararası özel mevzuat ve Türk Medeni Kanunu çerçevesinde düzenlenmektedir. Yabancı uyruklu gerçek kişiler, mevzuatta öngörülen belirli sınırlamalara uymak kaydıyla, Türkiye'deki taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde veraset hakkı kazanabilmektedir.

1. Yabancı Uyrukluların Mirasçılık Esasları

Yabancıların miras hakları değerlendirilirken terekenin niteliği büyük önem taşır. Taşınır ve taşınmaz mallar için uygulanan yasal kurallar farklılık göstermektedir.

1.1.

Taşınmaz Mallarda Ülke Mevzuatının Üstünlüğü

Türkiye'de yer alan arsa, konut, iş yeri gibi taşınmazların intikalinde doğrudan Türk mevzuatı uygulanır. Taşınmazın mirasçılara geçiş oranları, paylaşım şekilleri ve tescil işlemleri tamamen yerel kanunlara tabidir.

1.2. Taşınır Mallarda Milli Mevzuat İlkesi

Banka hesapları, nakit varlıklar, hisse senetleri veya araçlar gibi taşınır malların paylaşımında ise kural olarak vefat eden kişinin vatandaşı olduğu ülkenin milli kuralları dikkate alınır. Bu durum, yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda birden fazla ülkenin yasal sisteminin aynı anda devreye girmesine neden olabilir.

2.

Taşınmaz Edinimindeki Yasal Sınırlandırmalar

Yabancı gerçek kişilerin miras yoluyla da olsa taşınmaz edinmesi mutlak bir hak değildir. Kamu güvenliği ve stratejik çıkarlar doğrultusunda bazı kısıtlamalar mevcuttur:

• Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde yer alan taşınmazların yabancılar tarafından edinilmesi yasaktır.
• Tarım arazileri ve belirli büyüklükteki stratejik alanlar için idari izin süreçleri gerekebilir.
• Cumhurbaşkanlığı kararları ile belirlenen ülke bazlı kısıtlamalar miras yoluyla kazanımda da geçerliliğini korur.

3. Ölüme Bağlı Tasarruflar ve Vasiyetnameler

Yabancı ülke vatandaşlarının kendi ülkelerinde ya da Türkiye'de hazırlamış oldukları vasiyetnamelerin geçerliliği belirli şartlara bağlıdır. Tasarrufun şekil şartları açısından, vasiyetnamenin yapıldığı ülke kuralları veya miras bırakanın kendi milli mevzuatı esas alınır.

Kişinin vasiyetname düzenleme ehliyetine sahip olup olmadığı ise, işlemin yapıldığı tarihte tabi olduğu milli yasalara göre belirlenmektedir.

4.

Yabancı Mirasçılar İçin Gerekli İşlemler ve Belgeler

Miras işlemlerinin resmiyete dökülmesi ve intikal süreçlerinin tamamlanması için bir dizi bürokratik aşamanın geçilmesi gerekir.

4.1. Mirasçılık Belgesinin (Veraset İlamı) Alınması

Yabancı mirasçıların hak sahipliğini ispat edebilmesi amacıyla yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinden mirasçılık belgesi talep etmesi gerekir. Bu belgenin temini için miras bırakanın ölüm kaydı ve soybağını gösteren resmi belgeler sunulmalıdır.

4.2. Apostil Şerhi ve Resmi Çeviriler

Yurt dışından alınan tüm resmi belgelerin Türkiye'deki kurumlarda geçerli olabilmesi için Apostil şerhi taşıması zorunludur.

Ayrıca yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümanlar vasıtasıyla Türkçeye çevrilmesi ve noter tarafından onaylanması şarttır.

4.3. Tapuda İntikal Süreci

Gerekli belgelerin hazırlanmasının ardından tapu müdürlüklerine başvurularak taşınmazların mirasçılar adına tescili gerçekleştirilir. Bu aşamada ilgili idari birimler, yabancı mirasçının vatandaşlığına yönelik bir kısıtlama olup olmadığını inceler.

5. Mali Yükümlülükler ve Vergilendirme

Türkiye'de bulunan varlıkların miras yoluyla kazanılması, vergi yükümlülüklerini beraberinde getirir.

Yabancı mirasçılar da yerel vergi kurallarına tabidir.

5.1. Veraset ve İntikal Vergisi

Miras kalan tüm taşınır ve taşınmaz değerler üzerinden veraset vergisi hesaplanır. Mirasçıların yasal süreler içerisinde vergi dairesine beyanname vermesi gerekmektedir. Beyanname verme süresi, ölümün gerçekleştiği yere ve mirasçıların ikametgah durumuna göre değişiklik gösterebilir.

5.2.

Harçlar ve Ek Masraflar

Tapu işlemleri sırasında döner sermaye ödemeleri, noter onay masrafları, tercüme giderleri ve diğer resmi harçlar tahsil edilmektedir.

6. Özel Durumlar: Çifte Vatandaşlık ve Mavi Kart

Kişilerin vatandaşlık statüleri, miras süreçlerindeki yasal kolaylıkları doğrudan etkiler.

• Çifte vatandaşlığa sahip olanlar, Türkiye'deki miras işlemlerinde doğrudan Türk vatandaşlarına uygulanan hak ve muafiyetlerden yararlanırlar.
• Mavi Kart sahipleri, Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca miras hakları bakımından Türk vatandaşları ile benzer statüde değerlendirilir ve ek sınırlamalara tabi tutulmazlar.

7. Yetkili Yargı Mercileri

Yabancılık unsuru barındıran miras uyuşmazlıklarında yetkili mahkemeler yasal düzenlemelerle belirlenmiştir. Genel kural olarak miras davaları, vefat eden kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde açılır.

Eğer kişinin Türkiye'de yerleşim yeri yoksa, terekeye dahil olan malların bulunduğu yerdeki mahkemeler yetkilidir.

Gayrimenkul ve miras rejimleri konusundaki yasal süreçlerin karmaşıklığı göz önüne alındığında, işlemlerin alanında uzman yasal danışmanlar ve yetkin hukukçular aracılığıyla yürütülmesi hak kayıplarının önüne geçecektir.

Otuz yılı aşkın mesleki birikimle; gayrimenkul hukuku, miras rejimleri ve taşınmaz uyuşmazlıkları alanında faaliyet gösterilmektedir. Süreçlerin takibi, tapu intikalleri, veraset davaları ve kentsel dönüşüm uygulamalarında gerçek ve tüzel kişilere profesyonel danışmanlık hizmeti sunulmaktadır.