Türk Ceza Kanunu'nun 71. Maddesi, kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün infaz edilmesini engelleyen ceza zamanaşımı süresinin hangi durumlarda kesileceğini düzenlemektedir. Ceza zamanaşımının kesilmesi, işlemekte olan sürenin durması değil, tamamen sıfırlanarak sıfırdan yeniden başlaması anlamına gelir. Bu durum gerçekleştikten sonra, önceki süreler hesaba katılmaz.
Ceza Zamanaşımını Kesen Sebepler Nelerdir?
Kanun koyucu, ceza zamanaşımı süresinin kesilmesi için belirli koşulların varlığını aramaktadır.
TCK madde 71 kapsamında bu şartlar şu şekilde sıralanabilir:
- Mahkumiyet kararının infaz edilmesi amacıyla, yetkili makamlar tarafından hükümlüye kanuna uygun şekilde tebligat yapılması,
- İnfazın gerçekleştirilmesi amacıyla hükümlünün yakalanması,
- Kişinin, üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi.
Bu durumlardan herhangi birinin meydana gelmesi durumunda, o ana kadar geçmiş olan süreler geçersiz kabul edilir ve zamanaşımı süresi en baştan itibaren yeniden işlemeye başlar. Ayrıca, birden fazla hükümlünün bulunduğu durumlarda, bir hükümlü hakkında zamanaşımının kesilmesi diğer hükümlülerin sürelerini etkilememektedir.
Yargıtay Kararlarında Ceza Zamanaşımının Kesilmesi
Yargıtay kararlarına bakıldığında, ceza zamanaşımının kesilmesine neden olan hallerin sınırları net bir şekilde çizilmiştir. Örneğin, tazyik hapsi gibi disiplin hapsi niteliğindeki yaptırımların ceza zamanaşımını kesen bir hapis cezası olarak kabul edilmeyeceği belirtilmektedir:
Disiplin ve tazyik hapsinin bir hapis cezası olmadığı, Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca disiplin hapsi kavramı içinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple Türk Ceza Kanunu'nun 71.Maddesinde düzenlenen ceza zamanaşımının kesilmesine dair hususlar, tazyik hapsi için geçerlilik taşımamaktadır.
Bir diğer önemli husus ise sadece yakalama kararı veya müzekkeresi çıkartılmasının zamanaşımını kesmeyeceğidir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında bu durum şöyle ifade edilmiştir:
Hükümlüler hakkında yakalama müzekkeresi çıkarılmış olması ceza zamanaşımını kesen sebeplerden biri değildir. Bu nedenle fiili yakalama gerçekleşmedikçe zamanaşımı süresi işlemeye devam eder.