Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sonlandırmak konusunda tam bir mutabakata varmaları durumunda başvurdukları pratik ve hızlı bir hukuki süreçtir. Bu sürecin doğru yönetilmesi, hak kayıplarının önlenmesi ve ileride geri dönülemez hataların yaşanmaması adına bir uzman hukukçu rehberliğinde yürütülmesi büyük önem taşır.
Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenen bu müessese, evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şartıyla eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi esasına dayanır. Hakim, tarafları bizzat dinleyerek özgür iradeleriyle karar verdiklerine kanaat getirmeli ve hazırlanan anlaşmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeleri uygun bulmalıdır. Gerekirse hakim, çocukların üstün menfaatini korumak adına anlaşma üzerinde değişiklikler yapabilir ve tarafların bu değişiklikleri kabul etmesiyle boşanma gerçekleşir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
- Evlilik İlişkisinin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması: Sürenin başlangıcı resmi nikah tarihi, sonu ise dava açılış harcının yatırıldığı gündür.
Bir yıl dolmadan açılan davalarda süreç çekişmeliye dönebilir, ancak yargılama sırasında sürenin dolması halinde de şart gerçekleşmiş sayılabilir.
- Eşlerin Ortak Başvurusu veya Kabulü: Sürecin başlaması için hazırlanan dilekçe, eşlerin ortak yerleşim yerindeki Aile Mahkemesine sunulur. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi bu sıfatla davaya bakar.
Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
Hukuki düzenlemeler uyarınca dava dilekçesinde tarafların kimlik bilgileri, adresleri, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları, varsa kanuni temsilcileri veya vekillerinin bilgileri, davanın konusu ve açık talep sonucu yer almalıdır. Ayrıca tarafların imzalarının bulunması zorunludur. Eksikliklerin olması halinde mahkeme taraflara bu eksiklikleri gidermek için yasal bir süre tanır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünün İçeriği
Tarafların boşanma konusundaki ortak iradelerini yansıtan protokolün aşağıdaki temel unsurları barındırması gerekir:
- Eşlerin boşanma iradesinin açıkça beyan edilmesi,
- Varsa müşterek çocukların velayetinin kime verileceği,
- Velayet hakkı kendisinde olmayan eşin çocukla kuracağı kişisel ilişki takvimi,
- Eşlerin birbirlerinden nafaka ve tazminat taleplerinin bulunup bulunmadığı, varsa miktarları,
- Ortak edinilen malların paylaşımına ilişkin detaylar,
- Protokolün her iki eş tarafından bizzat imzalanmış olması.
Duruşma Süreci ve Kararın Kesinleşmesi
Yasal şartların yerine getirilmesi halinde hakim tarafları duruşmada bizzat dinler.
Beyanların serbest iradeye dayandığına kanaat getirildiğinde boşanma kararı verilir. Kararın taraflara tebliğ edilmesinin ardından yasal temyiz süresinin geçmesi veya tarafların temyiz hakkından feragat etmesiyle karar kesinleşir ve nüfus müdürlüğüne bildirilir.
Karara Karşı Başvurulabilecek Kanun Yolları
Tavzih ve Tashih
Hükümde yer alan belirgin yazı, hesap veya isim hatalarının düzeltilmesi amacıyla düzeltme yani tashih yoluna başvurulabilir. Kararın net olmaması veya çelişkili fıkralar barındırması durumunda ise taraflar açıklama yani tavzih talebinde bulunabilirler. Bu yollarla tarafların hak ve borçları değiştirilemez, sadece var olan hatalar giderilir.
Temyiz Süreci
Verilen karara karşı tebliğden itibaren belirli bir süre içinde temyiz yoluna gidilmesi mümkündür.
Temyiz harç ve masraflarının yatırılması zorunludur. Taraflar sürecin hızlanması adına temyiz hakkından feragat ettiklerini belirten ortak bir dilekçe vererek kararın kesinleşmesini hızlandırabilirler.
Yargılamanın İadesi
Kanunda öngörülen olağanüstü sebeplerin varlığı halinde kesinleşmiş olan boşanma kararına karşı yargılamanın iadesi yoluna gidilmesi de mümkündür.